Graham fuller:Türkiye-iran savaşabilir !!

Aşağıda Aktüel'den Mehmet Yalçın'a ait dosyayı, Graham Fuller'in özellikle 'Milliyetçi bir rejim iktidara gelecek olursa' öngörüsüyle başlayan bölümü Abdürrahim Karakoç Beyin, komplo. org’da hatırlattığımız ilginç tanıklığıyla değerlendirirsek herhalde bazı şeyler daha da öne çıkabilir.

"Türkler İranlıları pek ağıza alınmayacak sıfatlarla tanımaktadırlar. Onlara göre İranlılar, erkekliğini yitirmiş, ikiyüzlü ve şerefsizdir..."

Bu satırları Türkiye'de bulunmamış, Türkleri pek tanımayan bir "masabaşı akademisyeni" yazsaydı, "Yüzeysel bir gözlem" denip geçilebilirdi. Ama bu satırların sahibi, Türkiye ve İran'da yıllarca gözlem yapmış CIA'nın bu ülkelerden sorumlu eski yöneticisi olunca, iş değişiyor. Hele bu sözlerin ardından şu cümleler gelince:

"Türkiye ile İran başta Kürt sorunu olmak üzere, İran'ın siyasi İslam ihracı, Orta Asya'da rekabet, Azerbaycan'daki milliyetçi akımların güçlenmesi karşısında toprak bütünlüklerinde beliren tehdit gibi konularda, keskin ihtilaflar ve potansiyel düşmanlıklarla karşı karşıyadır." Şu sıralar ABD yönetimine danışmanlık yapan think-tank kuruluşu Rand Corporation'da analist olarak çalışan Graham Fuller, bu iddiaları "İran'ın Jeopolitiği" kitabında ileri sürdü. "Strateji" dergisinde özeti yayınlanan kitapta, şu iddialara da yer veriyor Fuller:

"Kürt sorununun uluslararası bir duruma yükselmesiyle ki bir gün mutlaka bu konuma gelinecektir İran ve Türkiye en büyük ihtilafı yaşayacaklardır. Kürtlerin ciddi bir siyasi kaygı olarak ortaya çıkması durumunda iki devlet de birbirlerinden etkilenecekler ve belki yeniden sınırların aşılması ile karşılaşacaklardır. Potansiyel bir kaosu bastırmak için Türk Ordusunun bölgeye müdahalesi olasıdır."

Fuller'a göre Türkiye ile İran, Azeriler yüzünden de çatışacak:

"Türkiye'de aşırı milliyetçi bir rejim iktidara gelecek olursa, (bu rejim) İran Azerilerinin bağımsızlığı siyasetini izleyebilir. Bu durumda Türk-İran sınırı sorgulanır. Türkiye İran Azerilerine destek verir ve etnik temelden hareketle bir miktar toprak talebinde dahi bulunabilir..."

Görüştüğümüz bütün Türk uzmanlar ise, Fuller'ın iddialarına katılmıyorlar. Dış politika yazarı Mehmet Ali Birand, "Abartma var" diyor, "Mantık ve veriler onu haklı çıkarmıyor. Graham bir kışkırtıcı değildir ama Batı Türkiye ile İran'ı vuruşturmak isterse bu noktalarla oynar." Diğer bir dış politika yazarı Cengiz Çandar da senaryoyu gerçekçi bulmuyor: "Söz ettiği aşırı milliyetçi liderler, Azerbaycan'da Elçibey'in devrilmesine bile göz yumdular!" Washington eski Büyükelçisi Şükrü Elekdağ ise "İran, Türkiye için acil bir tehdit oluşturmuyor" diyor.

İran uzmanı bir istihbarat görevlisi de şunları söylüyor: "Cumhuriyetçi senatör Alfonso d'Abato, geçen ay İran'a ambargo için Kongre'ye bir tasarı sundu. İran, ABD'nin hedefi. Fuller'ın bu iddiaları da İran'a yönelik kamuoyu oluşturmak için..." Anlaşılan, okyanusun öte yakasında Türkiye ve İran için "birşeyler" kotarılıyor... Yoksa "bizi bizden iyi tanıyan" 20 yıllık CIA yetkilisi, bunca uzmanın "abartı" dediği iddiaları bu kesinlikte yazar mıydı?
(MEHMET YALÇIN. AKTÜEL. SAYI: 190. 1995)

MAHİR KAYNAK : "İki ülkeyi düşman etmek istiyorlar"

MİT eski daire başkanı Mahir Kaynak, Graham Fuller'ın ortaya attığı Türk-İran çatışması senaryosunu değerlendirdi.

-Fuller'ın "Türkiye ile İran'ın karşı karşıya geleceğine" ilişkin iddiaları hakkında ne düşünüyorsunuz?

KAYNAK: Bunlar dezenformasyondur. Türklerle İranlıların çatışmaları için hiçbir neden yok. Böyle bir düşmanlık olmadığını bal gibi biliyorlar ama iki ülkeyi düşman etmek istedikleri için öyle diyorlar. Türkiye'nin İran'la ilgili sorunları sunidir. Türkiye'deki dinci terör İran'a mal edilmek isteniyor. Bu provokasyondur.

-Amerika 'nın Türk-İran düşmanlığından çıkarı ne?

KAYNAK: Türkiye ile İran'ı çatışmaya sürüklemek istiyorlar. Çünkü İran Avrupa ile işbirliğine giderek bölgedeki ABD politikalarına karşı çıkıyor. Amerika da, Türkiye'yi İran'a karşı Demokles'in Kılıcı gibi kullanmak istiyor. Çünkü İrak'taki gibi İran'a doğrudan bir müdahalede bulunmaları mümkün değil. Bu Amerika için yeni bir Vietnam olur.

-Fııller'la yaptığımız görüşmede, yazdıklarına oranla daha ılımlı bir dil kullanması neyle açıklanabilir?

KAYNAK: Hedefleri kitapta yazdıklarıdır. Ama şu anda hazırlıkları yeteri kadar tamamlanmamıştır. Size söyledikleri, operasyonun şu anki aşamasının gereğidir.

-Türkiye ile İran hangi nedenle çatışabilirler?

KAYNAK: Türkiye tüm Kürtlerin hamisi olursa, İran'la çatışırız. ABD, Türkiye'nin İran Kürtleri üzerinde hak iddiasında bulunmasını istiyor. İran ise Kürt meselesi konusunda hassas.

-Bu yeni bir senaryo mu?

KAYNAK: Bu hazırlık Turgut Bey zamanında da vardı. Ordu modernize edilirken, ilk sancağı Ağrı'da verdiler. Niye Uzunköprü'de değil de İran sınırında, Ağrı'da? O tarihte Kürtler de bu projeyi kabul ettiler. Hala da tüm Kürtleri Türkiye nüfuzuna sokmak istiyorlar. Kürtlerin hamisi bir Türkiye, İran'da başlayacak bir Kürt isyanını destekleyecek. Plan bu. İsyanı başlatmak ise, bir saatlik iştir...

-Türkiye sizce ne yapmalı?

KAYNAK: Türkiye burada bedava askerlik yapmamalı. İran üzerinde kontrol işlevi yapabilir, ama karşılığını almak kaydıyla... Yoksa İrak'ın yaptığı gibi bizi İran'la savaştıramazlar.

GRAHAM FULLER : "Azerbaycan sürtüşme yaratabilir"

CIA 'nın Türkiye ve İran 'dan sorumlu Ortadoğu eski Şefi Graham Fuller, "İran'ın Jeopolitiği" kitabındaki iddialarıyla ilgili olarak Aktüel'in sorularını yanıtladı. Ancak belki röportajının bir Türk dergisinde yayınlanacağından olsa gerek, kitabındaki keskin iddialarını "yumuşattı".

-"Kürt sorununun uluslararası bir konuma yükseleceğini" öngörüyorsunuz. Bu nasıl olacak?

FULLER: Kürt problemi zaten Irak’ta Saddam Hüseyin'in kendi kürtlerine karşı bir savaş başlatıp büyük şiddet uygulaması sonucu kısmen uluslararasılaştı. Buradaki olaylar insan hakları açısından çok büyük bir tehdit oluşturursa, o zaman burası uluslararası bir problem haline gelecektir. Fakat ben bunun uluslararası bir problem olması gerektiğine inanmıyorum.

-"Kürt sorununun uluslararasılaşması yüzünden Türkiye ve İran ihtilafa düşecekler" diyorsunuz. Neden?

FULLER: Türkiye'nin de, İran'ın da kendi içlerindeki Kürt nüfuslarıyla problemleri var ve ikisi de bundan hoşnutsuz. Türkiye temelde demokratik bir ülke. Fakat İran kapalı, oradaki durum daha kötü. Bence iki ülke de, bu problemlerini sadece askeri yaklaşım ve yöntemlerle çözemezler, çünkü bu aynı zamanda politik bir problem. Hem politik bir problem, hem de terör problemi var.

-"Türkiye ve İran sınırlarını sorgulama durumunda kalabilecekler," derken bir sınır savaşını mı kastediyorsunuz?

FULLER: "Sınır savaşı" ifadesini kullanmadım.

-Türk Ordusunun İran'a sınır ötesi harekatı sözkonusıı olabilir mi?

FULLER: İran rejimi aktif olarak PKK'yı desteklemedikçe, Türk Ordusunun orada harekete geçeceğini zannetmiyorum.

-"Türkiye'de aşırı milliyetçi bir rejim iktidara gelecek olursa" diyorsunuz. Böyle bir ihtimal var mı sizce? Örneğin bir MHP-DYP koalisyonu olabilir mi?

FULLER: Türkiye'deki ekonomik ve sosyal durum daha kötüye giderse, uç politik görüşlerin bu durumdan dolayı güçlenmesi şaşırtıcı olmaz. Bu birçok ülkede oluyor. Büyük bir olasılıkla keskin bir milliyetçi tepki olacak ve bunlardan bir koalisyon hükümeti doğabilir.

"Bu durumda Türk-İran sınırı yeniden sorgulanır" diyorsunuz.

FULLER: Böyle bir şey demedim. Azerbaycan sorununun Türkiye ile Iran arasında sınırda sürtüşmeye yol açabileceğini söyledim.

Röportaj: MEHVEŞ EVİN/AKTÜEL ( 190. sayı. 1995)

GRAHAM FULLER KİMDİR?

Graham Fuller'la Türk basınında ilk röportajı gazeteci Ufuk Güldemir yapmıştı. Güldemir röportajında Fuller'ın bir portresini de yazmıştı. İşte o portreden satır başları:

• Graham Fuller, Harvard Üniversitesi Rus İncelemeleri kürsüsü mezunu.
• CIA görevlisi olarak Ortadoğu'da aralıksız 20 yıl görev yaptı. 1964-67 yılları arasında İstanbul'daydı.
• ABD'ye dönünce CIA Ortadoğu bölgesi sorumlusu oldu.
• CIA yönetiminde ilk 10'a yükseldikten sonra CIA'dan ayrılıp Rand Corporation'a geçti.
• Tarık Buğra'dan Yaşar Kemal'e kadar yüzlerce Türk romanı okuyan Fuller'ın 1920'lerden bu yana Türk romanındaki siyasal ve kültürel temaları inceleyen bir kitabı var.
• Türkçe, Rusça, Arapça ve Çince biliyor.