Felsefede -İzm ler

İngilizce'de -ism son eki, Türkçe'de -cilik, -culuk, -lıkçılık şeklinde bir kelimenin sonuna gelir. Sonu -ism ile bitmesine rağmen Türkçe'de bir çoğu aynıyla kullanılıp -izm sesiyle kullanılır. Bu kelimeler bir doktrine, akıma, teoriye, politik yapılara, sanat ve meslek akımlarına, devlet kavramlarına, din ve mezheplere ait olabilir.

abolitionism-ilgacılık
absenteeism-görevdışılık
absolutism-mutlakıyetçilik
absurdism-maskaracılık
accidentalism-arızacılık
actionalism-eylemcilik
activism-faaliyetçilik
ageism-yaşçılık
agnosticism-bilinemezcilik
agrarianism-tarımcılık
alarmism-telaşçılık
albinism-beyazsaççılık
alcoholism-içkicilik
altruism-fedakarcılık
Americanism-Amerikancılık
anachronism-tarihdışıcılık
anarchism-devletsizcilik
Anglicanism-İngilizkilisecilik
animalism-hayvanicilik
animism-cancılık
antropocentrism-insanmerkezcilik
anthropomerphism-insanbiçimcilik
antiamericanism-amerikankarşıtlığıcılık
antisemitizm-yahudikarşıtlığıcılık
antiurbanism-kentkarşıtlığıcılık
Aristotelianism-Aristoculuk
atheism-Allah'sızlık
atomism-atomculuk
authoritarianism-otoritercilik
Averroism-İbn Rüşdçülük
behaviourism-davranışçılık
Buddism-Budacılık
capitalism-sermayecilik
clericalism-dinadamlığıcılık
cognitivism-bilişselcilik
collectivism-birliktecilik
colonialism-sömürgecilik
communism-proletercilik
communitarianism-cemaatçilik
conformism-rahatlıkçılık
Confucianism-Konfüçyüsçülük
conservatism-muhafazacılık
constructivism-kurmacılık
consumerism-tüketimcilik
convensionalism-uzlaşmacılık
conversionism-dönmecilik
corporatism-birlikçilik
credentialism-hünercilik
Darwinism-Darvincilik
deconstructivism-yapıyıkımcılık
despotizm-ezicilik
determinism-gerekircilik
diffusionism-yayılmacılık
dogmatizm-taşkafacılık
dualism-ikicilik
economism-ekonomicilik
egalitarianism-eşitlikçilik
egocentrism-benmerkezcilik
elitism-seçkincilik
empiricism-deneycilik
environmentalism-çevrecilik
essentialism-özcülük
evolutionism-evrimcilik
existentialism-varoluşçuluk
fabianism-fabrikacılık
fatalism-kadercilik
feminism-kadınlarcılık
functionalism-işlevcilik
fundamentalism-köktencilik
globalism-küresömürücülük
historicism-tarihsicilik
holism-bütüncülük
humanism-insancılık
individualism-kişilikçilik
industrialism-sanayicilik
institutionalism-kurumsalcılık
instrumentalism-araçsalcılık
intellectualism-fikirbabacılığı
interactionism-etkileşimcilik
introspectionism-içebakışçılık
Islamism-İslamcılık
Judaism-Musacılık
Kantianism-Kantçılık
Kemalism-Atatürkçülük
liberalism-bırakınızyapsınlarcılık
libertanism-özgürlükçülük
logism-mantıkçılık
logicism-mantıksallaştırıcılık
logocentrism-sözmerkezcilik
Marxizm-Marksçılık
materialism-maddecilik
mechanism-mekanikçilik
monotheism-tektanrıcılık
moralism-ahlakçılık
mutationism-değişimcilik
mysticism-gizemcilik
nativism-doğuştancılık
naturalism-doğalcılık
nominalism-adcılık
nullibism-hiçbiryerdecilik
objectivism-nesnelcilik
occasionalism-aranedencilik
ontologism-varlıkbilgicilik
operationalism-işlemcilik
organicism-organcılık
pantheism-tümtanrıcılık
parallelism-koşutçuluk
personalism-kişiselcilik
physicalism-fizikselcilik
pluralism-çokçuluk
polytheism-çoktanrıcılık
positivism-olguculuk
possibilism-olanakçılık
pragmatism-yararcılık
probabilism-olasıcılık
radicalism-temelcilik
rationalism-akılcılık
realism-gerçekçilik
relativism-görecilik
romanticism-coşkuculuk
scientism-bilimcilik
sensationalism-duyumculuk
sensimentalism-duyumsayışçılık
solipsism-birbencilik
sophism-yanıltmacacılık
subjectivism-öznelcilik
surrealism-gerçeküstücülük
textualism-metincilik
asceticism-çilekeşçilik
universalism-evrenselcilik
utilitarianism-faydacılık
vitalism-dirimselcilik
voluntarism-istenççilik
Zoroastrianism-Zerdüştçülük
__________________
Psikoloji - Ruhbilim - Psychology